Očajnik

Le Désespéré (Očajnik, 1887.) prvi je roman Léona Bloya. Radnja prati briljantnog ali siromašnog Caina Marchenoira, buntovna katoličkog pisca čiji književni dar obećava. Naš junak živi u Parizu na početku francuske Treće Republike i pokušava uskladiti dva para naizgled nepomirljivih sila u svom životu: s jedne je strane to sukob između njegove ljubavi prema Bogu i nužnosti da slijedi crkveno učenje sa zaljubljenošću u prekrasnu bivšu prostitutku, drugi je par očajnička potreba za stabilnim poslom koja je u sukobu s organskom odbojnošću prema licemjernom, koruptivnom ponašanju onodobnog tiska i književnog svijeta. Roman započinje smrću (oca) i nastavlja nizati tragedije za glavnog lika, ocrtavajući žanrovski okvir tragedije, modela koji će najbolje odgovarati Bloyevoj filozofskoj životnoj doktrini, onoj koja zagovara svetost patnje, držeći da se kroz mističnu zamjenu muka nevinih može otkupiti prekoračenja grešnih. Upravo je to hermeneutičko načelo glavna ideja romana Očajnik. On je Bloyeva parabola o ljudskoj bijedi: u tom palimpsestu bola on želi izvesti na svjetlo skrivene istine. Glavni lik savršen je Bloyev alter-ego: mistik, mizantrop, revolucionar, preziratelj građanstva i vlastitog vremena, asket itd. Snažan roman, eruptivne proze, napisan je briljantnim polemičkim stilom – stilom koji su pojedini kritičari nazvali stilom gotičke katedrale, prekrasnim i strašnim.